Wat is digitaal pesten?
Bij digitaal pesten kun je drie vormen onderscheiden:
1. Grapjes die niet als grapjes overkomen.
2. Ruzies: scheldpartijen.
Woorden op Hyves die verkeerd begrepen worden. Scheldpartijen op MSN die ontaarden als je er niet tijdig bij bent.
3. Excessen, vaak meteen ook strafbare feiten.
Je Habbo-account wordt gehackt en je meubels worden gestolen. Een klasgenoot overhalen voor de webcam uit de kleren te gaan en die beelden naar je klasgenoten doorsturen.
Dat laatste, extreem gedrag, zien kinderen zelf in elk geval als pestgedrag. Grappenmakerij en online ruzies meestal niet. Niet door de kinderen die beginnen althans, wel door de kinderen die er door gekwetst worden.
Offline pesten wordt door de meeste kinderen als vervelender ervaren. Online kun je iemand wegklikken, word je offline voor ‘loser’ uitgemaakt dan staan er soms andere kinderen omheen die mee lachen. Dat doet meer pijn. Aan de andere kant: als het online uit de hand loopt, kan het goed misgaan. Zeker als het gaat om beelden die online worden gezet. Internet heeft een ijzeren geheugen. Digitaal pesten gaat soms nooit meer weg.
Waarom pesten kinderen op internet?
Pesten is van alle tijden. Bij digitaal pesten heeft het terrein zich alleen verplaatst naar internet. Plagen en pesten is een manier om je positie in een groep te bepalen. Kinderen vinden pesten via internet vaak grappig. Totdat het ze zelf overkomt. Soms durven ze ook meer vanachter een computer. Je kunt de ander niet zien, soms waan je jezelf heel anoniem. Het kind dat ze pesten kan niet makkelijk terugslaan, letterlijk en figuurlijk.
Vaak halen kinderen ook kattenkwaad uit. Ze vervelen zich of proberen gewoon wat uit. Ze experimenteren en gaan elkaars grenzen over. Zoals die twee jongens die de hele klas anoniem foto’s stuurden van verbrande, afgehakte vingers. Lekker op een regenachtige zondagmiddag in een melige bui de klas de stuipen op het lijf jagen. Niet door hebben dat sommige klasgenoten dachten dat ze werden bedreigd.
Kinderen moeten leren zich te verplaatsen in een ander. Ook digitaal.
Hoe voorkom je conflicten?
Tip 1: Praat thuis over digitale omgangsvormen
Vraag aan je kinderen of ze wel eens pesten of gepest worden. Vertel wat de gevolgen kunnen zijn voor ‘dader’ en ‘slachtoffer’. Leg uit dat je net als in het dagelijks leven elkaar ook online met respect behandelt: behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden.
Voer dat gesprek op de goede manier. Stel de goede vragen. Bijvoorbeeld: stel dat jij een kind zou hebben op internet. Welke digitale omgangsvormen zou je hem leren? Niet over seks praten, bijvoorbeeld. Niet schelden, et cetera. Zo’n gesprek levert vaak veel op.
Tip 2: Praat op school over digitale omgangsvormen
Regels zijn nodig. Net als duidelijkheid over wat er gebeurt als je die regels overtreedt.
Vaak zijn het klasgenoten die elkaar digitaal lastigvallen. Door er met de klas over te praten kan de docent veel losmaken. Veel kinderen hebben ervaring met digitaal pesten. Door het bespreekbaar te maken, kan er meer begrip ontstaan tussen pesters en kinderen die gepest worden.
Ook voor de school geldt: praat erover op de juiste manier. Zeg niet alleen: pesten op internet mag niet. Geef ook een les over digitale humor. Bijvoorbeeld met de verkiezing van het grappigste YouTube-filmpje. En praat gaandeweg ook over wat in jouw ogen absoluut niet grappig is, wetende dat kinderen elkaar soms bewust shockerende filmpjes toesturen.
Tip 3: Praat ook over góed gedrag
Praat niet alleen over wat niet mag, maar ook over wat online goed gedrag is. Met sociale media is het zo belangrijk dat je geen klier bent, anderen niet het leven zuur maakt, maar ook dat je je positief tot anderen verhoudt. Maar hoe doe je dat? Hoe maak je anderen aan het lachen? Hoe ben je lief voor iemand? Hoe geef je elkaar complimenten? Wees positief, heb het niet alleen over jezelf. In feite moeten we kinderen leren een goede digitale burger te zijn.
Samenwerken met anderen via internet wordt steeds belangrijker. Als je straks een baan krijgt, doe je dat waarschijnlijk heel veel. Des te belangrijker dat we met kinderen praten over hoe je goed samenwerkt.
Suggestie: houd een wedstrijd. Bedenk als klas online regels voor goed gedrag en zet ze op een mooi versierde poster. De mooiste poster wint een prijs. Of werk samen met een andere school via sociale media en ervaar hoe dat gaat.
Tip 4: Als je kind digitaal wordt gepest, neem het altijd serieus
Neem je kind altijd serieus, maar leer het ook relativeren: negeer flauwe opmerkingen. Kinderen pesten vaak uit verveling. Het is willekeurig, soms puur voor de lol, en het pesten is dus niet altijd persoonlijk bedoeld. Een kind denkt meestal dat het zijn eigen schuld is als hij wordt gepest, maar dat is dus niet zo.
Gebruik je gezonde verstand. Als je kind een kettingmail krijgt waarin staat dat hij sterft als hij de mail niet naar honderd andere kinderen doorstuurt, dan weet jij toch wel beter?
Tip 5: Onderneem actie als pesten uit de hand loopt
Als het pesten uit de hand loopt of je kind heeft er erg veel last van, is het tijd om actie te ondernemen.
Blokkeer de pester
Als de afzender bekend is, blokkeer bij je kind de e-mail en MSN van diegene. Daar merkt de pester niets van. Vaak raakt de lol er wel vanaf als er geen reactie meer komt.
Verzamel bewijs
Vertel je kind over het bestaan van scheldberichten op bijvoorbeeld Hyves: flames. Leg uit dat flames niet letterlijk genomen moeten worden en dat het er niet op moet reageren. Maak een schermafdruk als je kind een vervelende krabbel krijgt. Zo heb je later bewijs van wat er is gebeurd. Meld het bij de helpdesk van Hyves.
Bescherm het wachtwoord
Om te voorkomen dat iemand achter het wachtwoord van je kind komt – en namens je kind berichten stuurt – is het erg belangrijk dat je kind zijn wachtwoord aan niemand geeft en altijd uitlogt. Als iemand je wachtwoord kaapt of namens jou een nepprofiel maakt, stuur je Hyves een kopie van het legitimatiebewijs van je kind, zodat Hyves weet dat het een nepprofiel is en deze kan verwijderen.
Zie ook: www.hyves.nl/help/contact en www.hyves.nl/veilighyven
Speciaal voor ouders: www.hyves.nl/ouders
Schakel hulp in
Licht eventueel de school van je kind in, bijvoorbeeld als het gaat om klasgenoten. Als er sprake is van bedreiging, schakel dan de politie in. Vertel je kind ook over hulpsites op internet. De chat van de Kindertelefoon bijvoorbeeld of www.vraaghetdepolitie.nl.
