Virtuele werelden

Wat is een virtuele wereld?

Een virtuele wereld is een nagebootste omgeving op internet, waar kinderen en jongeren elkaar kunnen ontmoeten om te kletsen en te gamen. Zo’n wereld kan er uitzien als een dorp, een werelddeel of een hotel en wordt bevolkt door avatars, digitale personages. Zo’n avatar kan een topmodel zijn, een pandabeer of een wereldheerser.

De avatars worden bestuurd door de mensen die op dat moment online zijn. Ze kunnen wat mensen kunnen: praten, vechten, werken, verliefd worden, maar ook pesten en stelen, enzovoort. Sommige virtuele werelden zijn gericht op gamen, zoals World of Warcraft of Supremacy 1914, bij andere gaat het vooral om contact leggen, zoals Habbo.

Wat is er leuk aan een virtuele wereld?

Veel kinderen vinden het erg leuk om te gamen of gewoon wat rond te lopen in een virtuele wereld. Je kunt zijn wie je wilt, je kunt iets creëren en je staat in contact met anderen. Je hoort ergens bij, en de spellen nodigen uit om steeds een stapje verder te gaan. Het is een fantasiewereld waarin alles mogelijk is en veel kinderen vinden dat leuk.

Een virtuele wereld kun je zien als een digitaal rollenspel. Alle situaties en emoties die in het ‘echte’ leven voorkomen, bestaan hier ook. Voor jongeren geeft dat de kans om daarmee te experimenteren. Je leert er vriendschap en allianties sluiten, pestkoppen of afstand houden en voor jezelf opkomen.

Interessant is de creativiteit die kinderen aan de dag leggen:

  • Kinderen ontwerpen bijvoorbeeld virtuele mode.
  • Ze richten kamers in met spullen die ze niet krijgen door geld uit te geven maar door zich verdienstelijk te maken voor anderen en daarvoor betaald te worden.
  • Ze handelen in spullen en leren ondernemen.

Hoe echt is zo’n wereld?

Een virtuele wereld is zo echt als maar kan. Kinderen hebben contact met elkaar, ze spelen en ze netwerken en kunnen enorm veel opsteken. Er ontstaan vriendschappen voor het leven, die in het echt doorgaan. Kinderen krijgen verkering met elkaar, ook offline. Als hun digitale spullen worden gestolen (nadat hun wachtwoord is gestolen), is hun pijn maar al te echt. Soms hebben ze veel spullen verzameld, die echt geld kosten.

Sommige ouders maken zich zorgen. Vlucht mijn kind niet in zo’n wereld? Een kind dat graag en veel speelt in een virtuele wereld, hoeft niet per definitie een probleemgeval te zijn. Lang niet alles waar je intensief of gepassioneerd mee bezig bent, is meteen een verslaving. Zelfs niet wanneer het je leven ingrijpend beïnvloedt.

Als het spelen zo obsessief wordt dat andere belangrijke zaken (school, sociale contacten) in de verdrukking komen, is het tijd voor actie.

Hoe maak ik afspraken met mijn kind?

Afspraken over de tijd
Het is verstandig om met je kind afspraken te maken over hoe vaak en hoe lang er mag worden gegamed. Afhankelijk van de leeftijd bijvoorbeeld maximaal een uur of twee uur per dag. Dat kun je timen met een wekker of een tijdslot. Als je kind het lastig vindt om zich aan die regels te houden en zich alleen met moeite en discussie losrukt van zijn online spel, of als hij stiekem ’s nachts speelt, helpen drastische maatregelen misschien beter. Bijvoorbeeld door een tijdklok te zetten op de internet router.

Maar los van alle technische oplossingen is het belangrijk om goed te blijven communiceren, en het game-gedrag van je kind zélf in goede banen te leiden. Hoe moeilijk kinderen het soms ook vinden, ze zijn meestal echt wel voor rede vatbaar. Vraag welke tijd ze zelf redelijk vinden en houd ze daar aan.

Afspraken over kosten
In de meeste virtuele werelden kun je in het begin gratis spelen. Maar als je verder wilt komen in het spel, of als je bepaalde extra’s wilt hebben, moet er betaald worden. Met euro’s. Dat kan al snel oplopen tot tientallen euro’s of nog veel meer. Maak afspraken over geld uitgeven met je kind. Hoeveel mag hij uitgeven? Moet hij dat met jou bespreken? Praat met je kind over wat hij in zo’n virtuele wereld doet. Laat hem het uitleggen. Laat hem zien wat hij doet.

Hoe praat ik met mijn kind over virtuele werelden?

Hoe praat je over iets waar je misschien heel weinig verstand van hebt? Door nieuwsgierig te zijn. Door belangstellend te zijn. Door hem of haar te laten praten. Door de goede vragen te stellen. Vraag hem naar zijn virtuele karakter bijvoorbeeld. Waarom ziet hij er zo uit? Is dat bewust gekozen? Wat zegt dat karakter over hem in het echte leven? Wat zijn de verschillen? Wat zijn de overeenkomsten?

Als je kind Supremacy 1914 speelt, is dat misschien aanleiding om met hem over de Eerste Wereldoorlog te praten. Wordt er veel over verteld in het spel? Wat dan? Vraag bij het avondeten niet alleen: hoe was het vandaag op school, maar ook: heb je nog iets bijzonders gemaakt in bijvoorbeeld Runescape, GoSuperModel, Habbo of Supremacy 1914?